بی کربنات سدیم (جوش شیرین)

بی کربنات سدیم یا جوش شیرین  به عنوان سودای پخت نیز  شناخته می شود .  از نمک های سدیم در ترکیب با کربنیک اسید و  با فرمول عمومی NaHCO3 می باشد  ( با کلسیم بی کربنات اشتباه گرفته نشود ) . نمکی که از کاتیون سدیم ( Na+ )  و آنیون بی کربنات  ( HCO3- ) ساخته شده است . جوش شیرین جامد سفید رنگ کریستالی می باشد ولی اغلب در شکل پودری ظاهر می شود . نمکی است که به قلیا تمایل دارد و ارائه دهنده خواص کربنات سدیم می باشد . در آب آمفوتر است و هم می تواند به صورت اسید و هم به صورت باز رفتار کند .   با عبور گاز از  داخل محلول جوشان کربنات سدیم خالص یا  محلول سود پرک ،  می توان سدیم بی کربنات را به شکل رسوب به دست آورد . این محصول سالیانه در جهان به وفور تولید می شود .

خواص جوش شیرین :

فرمول شیمیایی : NaHCO3

جرم مولی : 84.0066 g/mol

ظاهر :کریستالی سفید / پودری

طعم : بدون مزه

دانسیته : 2.20 g/cm3

نقطه ذوب : در دمای 50 درجه شروع به تجزیه جوش شیرین می کند .

حلالیت در آب :     69 g/l                           در دمای صفر درجه سانتی گراد

                        96  g/l                          در دمای 20 درجه سانتی گراد

                        165g/l                          در دمای 60 درجه سانتی گراد

حلالیت :             0.2 وزنی در استون

                        2.13 وزنی در متانول در 22 درجه سانتی گراد

                        اتانول نا محلول

بی کربنات سدیم جوش شیرین

خواص ترمودینامیکی بی کربنات سدیم :

ظرفیت حرارتی :   87.6      j/mol.k

آنتروپی مولی :      101.7 j/mol.k   

آنتالپی تشکیل :      950.5- Kj/mol  

آنتروپی آزاد گیبس : 851-           KJ/mol

کاربرد های جوش شیرین :

در فراوری بکینگ پودر استفاده فراوانی دارد. وقتی با اسید واکنش می دهد ، کربن دی اکسید آزاد میکند و باعث انبساط بیشتر  می شود که باعث رشد کیک ، افزایش سرعت پخت نان و دیگر غذاهای سرخ کردنی می شود . البته استفاده از آن در پخت نان و انواع شیرینی مضر است و ممنوع شده است . در تولید نوشابه های گازدار استفاده می شود و همچنین به عنوان مکلمل های غذایی دام و طیور کاربرد دارد .

از خمیر جوش شیرین به عنوان تمیز کننده سطوح مختلف استفاده می شود . در خمیردندان ها نیز از همین ویژگی این ماده استفاده می شود . کاربرد های بهداشتی فراوانی دارد و در صورتی که برای پوست ایجاد حساسیت نکند ، می تواند برای پاکسازی پوست و به خصوص رفع آفتاب سوختگی و یا رفع بوی بد بدن کاربرد داشته باشد .